Uncategorized

İnternet Bağımlılığı

2009 yılında Güney Kore’de Kims ailesi Prius isimli bir oyunu bağımlılık derecesinde oynuyorlardı. Günde 10 saatlerini geçirdikleri bu oyunda sanal bir bebek de büyütüyorlardı. Yeni doğan prematüre bebeklerini ise günde bir kere besliyorlardı. Bebek bir süre sonra yetersiz beslenmeden ölü olarak bulundu. Anne ve baba ceza aldılar.

Bu gerçek hikâyede gördüğümüz gibi internet bağımlılığının yıkıcı sonuçları olabilir.

Günümüzde internete girmeyen, telefonda uzun zamanlar harcamayan neredeyse yok. Peki bir kişiye bağımlı diyebilmemiz için neler olması gerekir?

1996 yılında Kimberly Young internet bağımlılığı tanısının koyulabilmesi için patolojik kumar oynama ölçütlerini temel almıştır. Young internet bağımlılığı tanısı konulabilmesi için tanımlanan sekiz ölçütten beşinin karşılanmasını yeterli görmüştür. Young’ın tanımladığı ölçütler şu şekildedir:

  1. İnternet ile aşırı bir şekilde meşgul olmak,
  2. Tatmine ulaşmak adına giderek daha fazla oranda internet kullanma ihtiyacı hissetmek,
  3. İnternet kullanımını kontrol etmeye, azaltmaya ya da kesmeye dair başarısız girişimler,
  4. İnternet kullanımı kesildiğinde ortaya çıkan öfke, uyarılmışlık, huzursuzluk,
  5. Başlangıçta planlanandan daha fazla internette zaman geçirmek,
  6. İnternet nedeniyle aile, okul, iş ve arkadaş çevresiyle sorunlar yaşamak, eğitim veya kariyer ile ilgili bir fırsatı tehlikeye atmak ya da kaybetmek,
  7. Aile üyelerine, terapiste ya da diğer kişilere internette geçirilen zamanı gizlemek adına yalan söylemek,
  8. İnterneti problemlerden ya da olumsuz duygulardan kaçınmak adına kullanmak

İnternet Bağımlılığı Evreleri

 Ögel (2012) internet bağımlılığının gelişmesinde beş evrenin bulunduğunu ifade etmiştir:

  1. Kullanımı yoğunlaştırma: Bu evrede kişi bağımlı olmayacağına ya da davranış üzerinde tam kontrolü olduğuna dair yanlış inançlara sahiptir. Bir sorunun ardından rahatlama amaçlı ortaya çıkan internet kullanımı davranışı bir sonraki sıkıntıda ortaya çıkacak benzer davranışı da pekiştirir.
  2. İlerleme evresi: Bu evrede kişi uzun süreli olarak internet kullanmaktadır. Bağımlılık görünür hale gelmiştir. İnternette geçen zamanı artırmak ve internete bağlı ortaya çıkan sorunlar hep bu dönemde yaşanır. Kişi genellikle bağımlı olduğunun farkında değildir. Aşırı kullanımı kontrol edecek gücü ve inancı yoktur.
  3. Bırakma evresi: İnternete bağlı sorunların çoğalması ile birlikte kişi kurtulma isteği duyar. Gördüğü zararların farkına varmıştır. Bırakmaktan korktuğu için bırakma girişiminden vazgeçebilir. Kişiyi bırakmaya zorlamak etkili bir yöntem değildir.
  4. Tekrar kullanmaya başlama evresi: Kişi internete bağlı olarak yaşadığı olumsuzlukları unutmuştur. Tekrar başlamada “ara sıra kullanmaktan bir problem çıkmaz” fikri etkilidir.
  5. Eskiye dönme evresi: İnternet tekrar yoğun olarak kullanılmaktadır. Bağımlılığın tüm belirtileri ortaya çıkmıştır. Her şey sil baştan olmuştur.

İnternet bağımlılığının birçok nedeni olabilir. İnternette kişiler olmak istedikleri kişi gibi davranıp sosyal kabul görme endişesi olmadan iletişim kurabilirler, zaman sınırı yoktur, para harcamadan yeni kişilerle tanışabilir, işlerini halledebilirler, stresten kaçınabilirler. Sosyal ortamlarda yaşadıkları kaygıyı internette yaşamalar ve bunun gibi nedenler kişinin bağımlılık geliştirmesine yol açar.

İnternet Bağımlılığının Zararları

İnternet bağımlılığı sonucu kişinin hayatı önemli ölçüde etkilenir. Akademik başarıda düşüş, iş hayatında performans düşüklüğü, yakın ilişkilerin bozulması, yalnızlık, uyku problemleri, sorumlulukların ihmali, günlük yaşama ilgisizlik, sosyal ilişkilerde stres gibi zararları olabilir.

İnternet Bağımlılığıyla Başa Çıkma Yolları

Bilişsel Davranışçı Terapi internet bağımlılığında en yaygın kullanılan psikoterapi yöntemidir. Düşünce, duygu, davranış ekseninde değerlendirilen bu terapi yönteminde hem düşünsel boyutta hem davranışsal boyutta çalışılarak değişim sağlanabilmektedir. Olumsuz düşünceler üzerine çalışılır, internet kullanım zamanı kontrol altına alınır, gevşeme egzersizleri yapılır.

Young, internet bağımlılığının bilişsel ve davranışçı tedavisinde interneti yasaklamak yerine internet kullanımının kontrol altına alınması gerektiğini öne sürmüştür.

Wölfling, Beutel, Dreier ve Müller, internet bağımlılığı yaşayan 42 erkekle bir çalışma yürütmüşlerdir. 42 kişiyle Bilişsel Davranışçı Terapi yöntemleriyle görüşülmüş ve sonucunda internet bağımlılıkları tekrar ölçülmüştür. Sonuçlar göstermiştir ki terapi sonrasında bağımlılık düzeylerinde anlamlı bir düşüş olmuştur. Bunun yanında yaşadıkları psiko-sosyal sorunlar da önemli ölçüde azalmıştır.

Aşağıdaki internet bağımlılığı testini doldurarak kendinizi ölçebilirsiniz;

 

İNTERNET BAĞIMLILIĞI TESTİ

 

  1.   Ne kadar sıklıkla başlangıçta amaçladığınızdan daha uzun süre internette kalıyorsunuz?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1.   Nette daha uzun zaman geçirdiğiniz için ne sıklıkla evde ki sorumluluklarınızı ihmal ediyorsunuz?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1.   Ne sıklıkla internette ki heyecanı eşinizle yaşayabileceğiniz yakınlığa tercih ediyorsunuz?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1.   Ne sıklıkla internetten tanıştığınız kişilerle arkadaşlık ve yakınlık kuruyorsunuz?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1.   Ne sıklıkla yaşamınızda ki diğer kişiler internette geçirdiğiniz zaman konusunda yakınıyorlar?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1. Ne sıklıkla nette geçirdiğiniz zaman yüzünden ders notlarınızda düşme veya okul ödevlerinde aksama oluyor?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1.   Ne sıklıkla sizin için gerekli bir şeyi yapmadan önce maillerinize  bakarsınız?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1.   Ne sıklıkla internet yüzünden işiniz ve/veya iş verimliliğinizde azalma olmaktadır?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1.   Size internette ne yaptığınız sorulduğunda ne sıklıkla savunucu ve gizleyici olursunuz?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1. Ne sıklıkla yaşamınıza dair rahatsız edici düşünceler internetten gelen olumlu düşünceler aracılığıyla kaybolur?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1. Ne sıklıkla tekrar internete girme   zamanı konusunda beklenti içine girersiniz?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1. Ne sıklıkla yaşamın internet olmadan çok sıkıcı, boş ve keyifsiz olduğunu düşünürsünüz?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1. Ne sıklıkla internette olduğunuz zaman birisi sizi engellediğinde kızar veya bağırırsınız?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1. Ne sıklıkla gece uzun saatler internette olma nedeniyle uykusuz kalırsınız?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1. Ne sıklıkla kapalı olmasına karşın  internet ile ilgili yoğun zihinsel meşguliyetiniz olur?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1. Ne sıklıkla nette iken “sadece bir kaç dakika daha” dediğinizi  fark  edersiniz?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1. Ne sıklıkla internette geçirdiğiniz zamanı azaltmaya çalışıp başaramadığınız oldu?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1. Ne sıklıkla internette ne kadar süre  kaldığınızı gizlediğiniz oldu?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1. Ne sıklıkla başkalarıyla olduğunuz zamandan daha fazlasını internette geçiriyorsunuz?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

  1. Ne sıklıkla internette olmadığınız da mutsuz, huysuz  ve sinirli hissedip bağlanınca bu olumsuz duyguların kaybolduğunu hissediyorsunuz?

o    Nadiren

o    Arasıra

o    Bazen

o    Sıklıkla

o    Hemen her zaman

o    Geçerli değil

 

İnternet Kullanımı

 

  • 0 – 49 puan  : Ortalama bir internet kullanıcısısınız. Bazen internette biraz uzun kalsanız bile kontrol konusunda başarılısınız.

 

  • 50 -79 puan    : İnternet nedeniyle nadir veya sık olarak problemleriniz olabilir.  Bu sorunların çıkma sıklığını ve hayatınızdaki önemini göz önüne almanız gerekiyor.

 

  • 80 – 100 puan : İnternet kullanımı hayatınızda çok önemli sorunlara yol açıyor.

 

PUANLAR

 

0 – Nadiren

1 – Arasıra

2 – Bazen

3 – Sıklıkla

4 – Hemen her zaman

5 – Geçerli değil

 

 

Kaynakça

 

Cho, Joohe. “Game Addicts Arrested for Starving Baby to Death.” ABC News. 4 March 2010 https://abcnews.go.com/International/TheLaw/baby-death-alleged-result-parents-online-games-addiction/story?id=10007040

Köfteci, B. LİSE ÖĞRENCİLERİNDE İNTERNET BAĞIMLILIĞININ, PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK VE RUMİNASYON AÇISINDAN İNCELENMESİ, Nisan 2018

Wölfling, M. E. Beutel, M. Dreier, and K. W. Müller. Treatment Outcomes in Patients with Internet Addiction: A Clinical Pilot Study on the Effects of a Cognitive-Behavioral Therapy Program. July, 2014